Met de vele regenval van 2024 (zo’n 1200 liter per m2) en andere jaren lange droge perioden, is er veel discussie of het afkoppelen van regenpijpen nu wel zo verstandig is. De waterschappen zijn heel blij met initiatieven om zoveel mogelijk regenwater uit het riool te houden.
Dit artikel is geschreven door Marita Flikkema van Dorp en Natuur. Ze heeft gebruikt gemaakt van informatie van o.a. Stichtse Rijnlanden, Gemeente Utrechtse Heuvelrug, Natuur Milieufederatie Utrecht, Lanny Olie van www.nlgaat.nu
Mailadres Marita Flikkema: heuvelrugtuinen@dorpennatuur.nl
Waarom regenpijpen wél afkoppelen?
- Voorkomen van overstort van vervuild rioolwater naar oppervlaktewater, want dat is slecht voor de natuur. Alleen al uit de kern van Amerongen komt zo’n 20 miljoen liter rioolwater per jaar in het oppervlaktewater terecht!
- Waterzuivering is efficiënter met geconcentreerd rioolwater. Als het met veel regenwater wordt verdund, kunnen de zuiveringsbacteriën uitspoelen. Als er na de regen weer geconcentreerd rioolwater komt, zijn er niet genoeg bacteriën om het water goed te zuiveren.
- Meer water in de grond bufferen is goed voor bomen en planten.
- Opvang van regenwater voor hergebruik in een regenton bespaart drinkwater
Misverstanden en bezwaren
- We krijgen meer problemen met het grondwater zoals water in de kelders. Nee, dat is niet zo. Afkoppelen van regenwater verhoogt het grondwater met slechts 1%. Met hevige stortbuien is regenwater wél problematisch voor het riool want die kan de hoeveelheid regenwater niet aan: overstort in de natuur, met alle chemicaliën, zware metalen, etc. Bij sommige huizen overstroomt de wc en straten worden rivieren. En die ene % kan belangrijk zijn voor de planten in de tuin.
- Als je de regenpijp afkoppelt, is de doorvoer van het toilet niet voldoende. Nee, dat klopt (meestal) niet. Doorstroming is er altijd voldoende door gebruik van douche, wasmachine, vaatwasser, etc. Bij nieuwbouw zijn riool- en hemelwater gescheiden systemen, zonder verstoppingsproblemen. Bij huizen met een rieten kap mist de doorstroming van regenwater op het vuilwaterriool en dat werkt ook gewoon goed. Als er doorstroomproblemen zijn, dan is er iets mis met de riolering zelf: niet goed aangelegd of er is een verzakking/knik in de leiding ontstaan. Als dit niet wordt verholpen, dan is regenwater wellicht nodig voor de doorstroming, maar feitelijk is het lapwerk. In oude rioolsystemen met gresbuizen (geglazuurde buizen van gebakken klei) kan er een probleem zijn met boomwortels, die een weg naar het afvalwater hebben gevonden. Dan is er maar een oplossing: het riool op die plek vervangen.
- Zinken dakgoten moet je niet afkoppelen: Naar het effect van zink is veel onderzoek gedaan. Het komt erop neer dat zink een uitlogend materiaal is, wat inhoudt dat zinkdeeltjes van de dakgoot in de toplaag van de bodem komen. Een mogelijkheid is het coaten van de goot, maar dat is nog slechter voor het milieu omdat deze coating giftig chemisch materiaal is. Bij PVC is het nadeel dat er door slijtage deeltjes microplastic in de grond komen. Maar als je de regenpijp niet afkoppelt, komen deze deeltjes via de rioolwaterzuivering in het oppervlaktewater en uiteindelijk in de oceaan terecht, want de waterzuivering kan ze er niet uit halen. Zo heeft elk materiaal wel nadelen. Afkoppelen blijft de beste optie voor het milieu.
- Mijn tuin is te klein voor al dat water: Op de Utrechtse Heuvelrug ligt (vooral ten noorden van de N225) zandgrond met een hele hoge waterdoorlaatbaarheid. De officiële formule is dakoppervlak delen door twee om voor het tuinoppervlak. Met zandgrond is dat erg ruim. Bij de uitgang van b.v. een drainagebuis onder een plant, zie je helemaal niets gebeuren. Pas bij aanhoudende hevige regen, vormt er een kleine plas maar na de regen zakt het water snel weg. Op bestrating blijft de plas wat langer staan maar dat is doorgaans met een half uur ook weg.
- Overstort van vervuild water? Ach, hoe vaak gebeurt dat nou?
Informatie van HDSR: Als bij hevige regenbuien het riool de toevoer niet aan kan, wordt op bepaalde plaatsen naar het oppervlaktewater geloosd. Alleen al uit de kern van Amerongen komt zo’n 20 miljoen liter rioolwater per jaar in het oppervlaktewater terecht! Dat is weliswaar verdund met het regenwater van die hoosbuien, maar even goed slecht voor het milieu en ons (toekomstige) drinkwater.
