De spooronderdoorgang in Maarsbergen begint langzamerhand behoorlijk vorm te krijgen. Naar verwachting zal de onderdoorgang in 2027 klaar zijn. Hierdoor ontstaat er ruimte in het centrum van Maarsbergen. Er zijn allerlei ideeën om te komen tot een aantrekkelijk dorpscentrum. Om dit in goede banen te leiden wordt er onder leiding van de gemeente gewerkt aan een Centrumvisie Maarsbergen. In deze visie worden de kaders beschreven waarbinnen de ontwikkelingen in het centrum moeten passen. Het is de bedoeling dat de Centrumvisie Maarsbergen begin 2026 wordt behandeld in de gemeenteraad.
In oktober en november zijn er participatiebijeenkomsten geweest waarin het zogenaamde ‘Ambitiedocument’ is besproken en waarin door de gemeente een aanzet voor de centrumvisie is gepresenteerd. Hierbij zijn de uitgangspunten: het dorpshart is een levendige en groene ontmoetingsplek (aantrekkelijk voor eigen inwoners, fietsers, wandelaars, recreanten), passende woningen, ruimte voor kleinschalige voorzieningen/horeca en belang van cultuurhistorie, duurzaamheid en klimaat.
Op zichzelf ondersteunt het MMN-bestuur deze ambities.
Door de gemeente zijn twee scenario’s getoond: ‘Levendig centrum’ en ‘Natuurlijk centrum’.
Naar de mening van het MMN-bestuur verhouden de drie pijlers van een levendig centrum (ontmoeten en recreëren, mix aan functies en horeca/terrassen) zich prima tot de drie pijlers van een natuurlijk centrum (groene routes, groen dorpshart en groene klimaat adaptieve ruimte). MMN is erg voor een groen/natuurlijk dorpscentrum, maar dat sluit levendigheid niet uit. MMN pleit voor een levendig centrum met een uitgesproken groen karakter.
Daarnaast heeft het MMN-bestuur een aantal aandachtspunten aangegeven:
- In de ambities is veel aandacht voor ´groene´ aspecten in het centrum van Maarsbergen. Dat is uiteraard prima. Door de aanleg van de spooronderdoorgang is veel groen nabij het dorpshart verdwenen, waardoor een hoge ‘groenambitie’ in de centrumvisie voor Maarsbergen zeer gerechtvaardigd is.
Hierbij zou echter, wat MMN betreft, nog wel wat meer aandacht gegeven mogen worden aan de ecologische en biodiverse waarden en inheemse, streekeigen beplanting. - Het woord ‘kleinschalig’ komt terecht diverse keren voor in het ambitiedocument, omdat dat bij Maarsbergen past. MMN mist echter de expliciete ambitie om ook de bebouwing kleinschalig te houden met een bouwhoogte en architectonische vormgeving die past bij de huidige en historische bebouwing in het centrum.
Daarom vindt MMN het voorgestelde maximum van vier bouwlagen in de aangegeven toekomstige inbreidingslocaties voor woningen te hoog ten opzichte van de karakteristieke bebouwing in het historisch centrum (waaronder rijks- en gemeentelijke monumenten). Huidige woningen in het dorpscentrum hebben een of twee bouwlagen met kap, woningen met vier bouwlagen komen in het dorpscentrum niet voor. - Tegen het voorstel om ‘natuurlijke ommetje’ langs de Kolken van Maarsbergen beter toegankelijk te maken heeft het MMN-bestuur geen principieel bezwaar, maar heeft daarbij wel een aantal kanttekeningen:
- Een ‘struinroute’ is geen goed idee. De kamsalamander en de biotoop die hierbij hoort, moeten beschermd worden. Toegankelijkheid is van belang om van de natuur te kunnen genieten, maar beperkingen zijn hier ook essentieel, zoals alleen wandelen op het pad!
- Verlichting bij of langs het pad bij de Kolken is eveneens geen goed idee. Dit verstoort het natuurlijke dag en nacht ritme in dit ‘natuurpareltje’. Wellicht is het mogelijk om het gebied na zonsondergang niet toegankelijk te verklaren, zodat er geen probleem meer is voor de sociale veiligheid.
- Het pad langs de Kolken zou wel toegankelijker gemaakt kunnen worden, maar niet door middel van stenen of tegels maar door een natuurlijke verharding (bijvoorbeeld leem).
- Een paneel met uitleg over de historie van de Kolken en de leefwijze van de kamsalamander kan helpen voor begrip van de bezoekers.
- De ambitie voor een autoluw centrum (‘auto te gast’) is uitstekend. Let echter wel op mogelijke knelpunten vanwege sluipverkeer en het gemotoriseerde verkeer naar en van het bedrijventerrein en het beoogde zorgcentrum.
- Het zou mooi zijn als, naast de doorgaande fietsroutes, ook aandacht gegeven wordt aan doorgaande wandelroutes.
- Woningen op zich leveren geen levendig dorpshart. Men gaat immers zelden naar een dorpscentrum omdat er iemand woont. Een levendig dorpshart kent allereerst diversiteit. De noodzaak ligt veel meer in (kleine) winkels, (kleinschalige) werkgelegenheid, recreatie, ontmoetingsmogelijkheden, horeca, etc. MMN pleit dan ook voor pluriformiteit en – in de tijd gezien – flexibiliteit.
Zie voor meer informatie de pagina op de gemeentelijke website: https://www.heuvelrug.nl/centrumvisie-maarsbergen
